Termin: 18 maja – 21 sierpnia 2019
Pomysł założenia Muzeum Powiatu Ostrzeszowskiego wysunął w 1931 roku Dyrektor Gimnazjum Miejskiego w Ostrzeszowie – Stanisław Czernik.
Jego myśl kontynuował Władysław Golus, pracownik magistratu w Ostrzeszowie, który we własnym mieszkaniu gromadził pamiątki historyczne z Ziemi Ostrzeszowskiej i od 1958 r. urządzał wystawy, aby mieszkańcom miasta przybliżać dzieje regionu.
W 1965 r. zbieracz przekazał zgromadzone muzealia miastu i dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Ostrzeszowskiej utworzono Izbę Pamiątek Historycznych, otwartą 23.05.1965r.
Od 1 stycznia 1966 r. miasto przejęło koszty utrzymania Izby. Następnie w połowie 1968 r. zbiory przeniesiono do odnowionych pomieszczeń na II piętrze ratusza i 28 czerwca 1969 r. zapoczątkowano działalność Muzeum Regionalnego w Ostrzeszowie, nad którym merytoryczną opiekę sprawowało Muzeum Narodowe w Poznaniu.
W końcu 1971 roku, po śmierci Władysława Golusa obowiązki kustosza objął emerytowany dyrektor L.O. Józef Michlik, który pracował w Muzeum do 1981 r. W tym czasie kilkakrotnie zmieniano lokalizację zbiorów muzealnych i ostatecznie w listopadzie 1979 roku przystąpiono do urządzania sal ekspozycyjnych na parterze ratusza powierzając kierowanie instytucją Józefowi Janasowi. Dzięki jego operatywności oraz zaangażowaniu miejscowych władz, zakładów pracy i wielu działaczy zrzeszonych w Sekcji Modernizacji Muzeum powstały 4 pomieszczenia, w których eksponowano wystawy stałe oraz 3 mniejsze pełniące funkcje magazynowo – biurowe. Wystawy czasowe prezentowano w piwnicach zameczku kazimierzowskiego. Niska temperatura i wilgoć przyczyniły się do rezygnacji z wystaw w tych, mających wspaniałą atmosferę pomieszczeniach.
U schyłku lat 80-tych, dzięki przychylności władz zwiększono powierzchnię magazynową i wystawową Muzeum, zaadaptowane zostały pomieszczenia strychowe na II piętrze ratusza, udało się również doposażyć muzeum w sprzęt wystawienniczy. Początek lat 90-tych upłynął pod hasłem remontów, udoskonaleń i całkowitej zmiany wystaw. Dysponując salami ekspozycyjnymi o powierzchni 230 m2 organizujemy wystawy ukazujące fragmenty historii Ziemi Ostrzeszowskiej, prezentujemy dorobek artystyczny ludzi wywodzących się z tej Ziemi, eksponujemy także wystawy sprowadzane z innych muzeów. W 1992 roku muzeum zostało włączone jako jeden z działów w strukturę Ostrzeszowskiego Centrum Kultury.
W 1995 roku rozpoczęta została działalność wydawnicza. Na podstawie opracowań Władysława Golusa ukazały się Baśnie i legendy ostrzeszowskie oraz Ziemia Ostrzeszowska w baśniach i legendach
(z ilustracjami Edwarda Haladyna). Ponadto Piotra Podkowy Antoni Serbeński; Józefa Janasa: Gimnazjum i Liceum Zgromadzenia Sióstr Najśw. Rodziny z Nazaretu, Dom Niepokalanego Serca Maryi… , Powstanie Wielkopolskie na Ziemi Ostrzeszowskiej, Organizacje powstańcze na Ziemi Ostrzeszowskiej 1919-1990, a także kalendarze:
– 2006 r.- Ostrzeszów w fotografii Władysława Grafa
– 2007 r.- Ostrzeszowskie impresje (z reprodukcjami obrazów Antoniego Serbeńskiego)
– 2008 r. – grafiki Edwarda Haladyna
W dorobku Muzeum znalazł się również zestaw pocztówek z reprodukcjami obrazów A. Serbeńskiego, broszury: Antoni Serbeński – spotkanie po latach , Antoni Serbeński – wiosna maj … Ta ostatnia była załącznikiem do tak samo zatytułowanego filmu biograficznego poświęconego Artyście. Staraniem Muzeum ukazał się album zawierający 250 obrazów ze zbiorów muzealnych i prywatnych pt. ANTONI SERBEŃSKI 1886-1957 malarstwo, rysunek, grafika.
W dyspozycji Muzeum znajduje się ponad 100 matryc zeszytów ostrzeszowskich Władysława Grafa, opisujących wycinkowo różne zagadnienia z dziejów Ziemi Ostrzeszowskiej i mieszkających tu ludzi.
W dniu 3 października 2002 r. uchwałą Rady Miejskiej muzeum nadano imię założyciela – Władysława Golusa.
W maju 2007 r. minęło 25 lat owocnej współpracy Muzeum Regionalnego w Ostrzeszowie z człowiekiem, dzięki któremu w Ostrzeszowie może być prezentowana wystawa „Oficerowie norwescy w oflagu XXI C”. Wyrazem wdzięczności za działalność, która na trwałe wpisała się w dzieje Ziemi Ostrzeszowskiej było wyróżnienie Pana Eyvinda Grunta medalem „Za Zasługi dla Miasta i Gminy Ostrzeszów” w 2006 r. Podsumowaniem długoletniego współdziałania Muzeum Regionalnego w Ostrzeszowie z norweskim środowiskiem kombatanckim było zorganizowanie w dniach 29 czerwca – 1 lipca 2007 r. cyklu imprez pod hasłem „Norwesko – ostrzeszowskie jubileusze” które zaszczycili swoja obecnością Jens Stoltenberg – Premier Królestwa Norwegii, przedstawiciele Rządu, Ambasady, weterani oraz liczni potomkowie więźniów oflagu XXI C. Eyvind Grundt rozstał się z doczesnością w sierpniu 2012 r., ale pamięć o nim jest nadal żywa i właśnie jemu poświęcona jest wystawa znajdująca się pod ratuszowym zegarem.
Obecnie w zbiorach jest ponad 9000 eksponatów w działach historii, archeologii, etnografii, sztuki i numizmatyki. Większość to dary od mieszkańców Ostrzeszowa, ludzi stąd pochodzących lub takich, których życiowe drogi połączyły z naszym miastem. Ciekawsze nabytki na przestrzeni lat to:
– kolekcja obrazów Antoniego Serbeńskiego,
– eksponaty dotyczące jeńców norweskich,
– dary Ignacego Mosia prezentowane na wystawie stałej,
– judaika: jad -pałeczka z zakończeniem w kształcie dłoni, służąca do wskazywania tekstu w czasie czytania Tory i kubek używany w czasie rozpoczęcia uroczystości szabasowych,
– dekoracyjne kafle z ostrzeszowskiej Fabryki Kafli Niera ,
– skórzany hełm strażacki,
– archiwum fotograficzne Czesława Bojszczaka,
– matryce linorytów Edwarda Haladyna,
– zestaw mebli kuchennych …
Wiodące kolekcje to:
- Twórczość Antoniego Serbeńskiego, absolwenta Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, który na wykonanych różnymi technikami obrazach utrwalił urokliwe zakątki południowej Wielkopolski. Poza stałą wystawą malarstwa, rysunku i grafiki na II piętrze ratusza w dorobku Muzeum jest Digitalizacja obrazów Antoniego Serbeńskiego ze zbiorów muzealnych i prywatnych, zawierająca 120 obrazów (dostępna na stronie https://ock-ostrzeszow.pl/serbe-ski-digitalizacja) oraz wymienione wcześniej wydawnictwo albumowe.
- Dokumenty, fotografie, sztandary z czasu Powstania Wielkopolskiego, a także wydawnictwa i odznaczenia z tego okresu. Eksponaty o tematyce powstańczej prezentowane są na wystawach upamiętniających rocznice zwycięskiego zrywu narodowo – wyzwoleńczego.
- Zbiór dokumentów, fotografii, umundurowania, odznaczeń z czasu II wojny światowej. Znaczną jego część stanowią pamiątki dotyczące norweskich oficerów więzionych w oflagu XXIC od sierpnia 1943 r. do stycznia 1945 r. eksponowane na wystawie stałej. Wystawa jest plonem wieloletniej współpracy z Eyvindem Grundtem i potomkami jeńców norweskich